Poczuj więcej. Maciej Wielobób
Kalendarium Wydarzeń
Bądź w kontakcie
Wyszukiwarka Wydarzeń

Organizujesz wydarzenie?
 Dodaj je do naszego kalendarza!

Informacje Specjalne

pokaż wszystkie

Informacje

Organizujesz wydarzenie?
 Dodaj je do naszego kalendarza!

pokaż wszystkie

Partnerskie szkoły jogi

Poczuj więcej. Maciej Wielobób

czwartek, 12 marca 2009

Maciej Wielobób

Mój tata, ćwiczący długo Kung-Fu powiedział mi kiedyś, że gdy patrzy na ludzi podczas treningów, ma czasem wrażenie, jakby spoglądał na małpki - prowadzący wykonuje sekwencję ruchów, a uczestnicy zajęć małpują po nim bez refleksji ani czucia. W niniejszym artykule postaramy się prześledzić drogę od naśladownictwa do obudzenia czucia i uważności w praktyce.

Oczywiście, gdy przychodzimy z początku musimy naśladować prowadzącego i odwzorowywać geometryczny kształt asany. Ale później przychodzi czas, że szukamy ustawienia zgodnego z anatomią, po to, aby jak najwięcej pracy zostało przeniesione na szkielet, co nadaje asanom lekkość. Wreszcie przychodzi czas, że przepracowawszy podstawowe ustawienia, musimy pozwolić zadziać się naszej praktyce.

Patańdżali w sutrze II.5 zauważa, że jednym z rodzajów niewiedzy (avidyi - braku świadomości) jest rozpoznawanie nieczystego jako czyste. W tradycji jogi ową "czystość“ rozumie się jako coś dla nas naturalnego. Stąd powinniśmy szukać praktyki, która naturalnie wypływa z naszej natury. Aby tak się działo, nie możemy pracować siłowo - musimy poszukiwać w naszej praktyce czucia, poszerzania świadomości, uważności.

Aadil Palkhivala, jeden z najbardziej znanych uczniów Iyengara, pisze o praktyce asan w następujący sposób:
"Kiedy pragniemy rezultatów, forsujemy się, aby osiągnąć cel. W momencie, w którym zaczynamy się forsować, nie jesteśmy świadomi efektów, jakie działanie siłowe wywołuje w nas i w naszym układzie nerwowym. Siła jest przeciwieństwem czucia. Kiedy się forsujemy, nie możemy czuć. Kiedy czujemy, nie możemy praktykować siłowo.“ (1)
Palkhivala zauważa ponadto, że praca w asanach powinna być intensywna, ale nie siłowa:
"Generalnie myślimy, że pracować intensywnie znaczy forsować się, ale tak nie jest. Siła jest przeciwieństwem prawdziwej intensywności. Praktykujemy siłowo, kiedy nie jesteśmy obecni w ciele, nie słuchamy sygnałów z niego płynących, nie jesteśmy świadomi ciała, pracujemy na ślepo." Dla uruchomienia "czucia" w asanach przede wszystkim stosujemy dwie strategie:
* obserwacja,
* praca z grawitacją (praca "biegunowa").

Podczas praktyki asan możemy obserwować różne jej elementy: czy pozycje są napięte albo np. bezwładne (zbyt rozluźnione), gdzie jest środek ciężkości itp. Możemy też badać motywację do pracy w danej asanie i co ta motywacja za sobą niesie (czy napięcie czy rozluźnienie itp.). Jednakże, gdy chcemy aktywować "czucie" w praktyce asan zasadniczą pracą obserwacyjną jest dokonywanie niewielkich zmian w pozycji i kontrolowanie jak wpływają one na funkcjonowanie ciała i umysłu w danej pozycji. Np. w tadasanie możemy ustawić stopy razem, ale też na szerokość bioder - każde z tych ustawień przyniesie nieco inną pracę w pozycji, którą obserwujemy. Kontrolujemy jak układają się stopy, kolana, mięśnie nóg, biodra i miednica, brzuch, poszczególne części kręgosłupa, szyja i głowa; sprawdzamy, które ułożenie ciała przynosi większe rozluźnienie twarzy, oczu i wewnętrznych uszu etc. Na poziomie trochę bardziej subtelnym możemy badać jak zmiany pewnych detali w asanie wpływają na stan umysłu.

Z grawitacją w praktyce asan pracujemy w zasadzie na 2 przeciwległych biegunach. Zaczynamy zawsze od pracy podstawowej (o większym stopniu ogólności), przechodząc do pracy bardziej subtelnej. Można to pokazać na przykładzie adhomukhaśvanasany - psa z głową w dół. Podstawową pracą będzie poczucie czy ciężar ciała jest oparty na stopach i dłoniach czy np. tylko na dłoniach. Oczywiście pracę w asanie odpowiednio korygujemy, aby uzyskać pożądaną harmonię. Jeżeli jesteśmy w stanie wykonać powyższe polecenia, przechodzimy do pracy nieco bardziej subtelnej. Teraz sprawdzamy rozkład ciężaru między prawą i lewą dłonią, i prawą i lewą stopą. Po wyrównaniu odczuć, możemy przejść do ostatecznej pracy: wyrównanie odczucia ciężaru na nasadzie nadgarstków i nasadach palców dłoni (przody i tyłu dłoni) oraz na pięcie i nasadach paluchów stóp (przody i tyły stóp). Przeciwległymi biegunami będą też prawa i lewa stopa w pozycjach stojących, prawa i lewa dłoń w balansach na rękach etc. Warto obserwować też zmiany jakie powoduje ta praca w trakcie pozycji - powinna ustawić prawidłową pozycję, która będzie "wygodna i stabilna" (vide: stira sukham asanam JS II.46).

Gdy opanujemy pracę z grawitacją na przeciwległych biegunach, możemy przejść do odczuwania grawitacji w stopach i dłoniach we wszystkich pozycjach.
Również użyteczną techniką edukacyjną jest przenoszenie uwagi. W momencie, gdy czujesz, że pracujesz siłowo, należy przenieść uwagę na czucie np. ciężaru na dłoni lub opuszkach palców dłoni etc. Jednakże jest to technika tylko i wyłącznie edukacyjna, ponieważ w trakcie pracy w pozycji nie należy się koncentrować na jednym punkcie w ciele (wytwarza to napięcie), tylko utrzymywać uważność - czucie w całym ciele (organizmie).
Czasami przyczyną pracy siłowej w asanach jest podejście ambicjonalne do praktyki, które jest zaprzeczeniem zasady Iśvarapranidhana (poddanie się sile wyższej w praktyce). Aadil Palkhivala pisze:
"W jodze zwycięstwo nie leży w zwycięstwie jako takim, ale w zdolności, aby czuć więcej niż się czuło wcześniej. Im więcej czujemy, tym więcej możemy czuć. W końcu, czucie staje się sposobem życia, a praca siłowa, niczym kamień wrzucony do oceanu, utonie w zapomnieniu."

Przypisy:
(1). Aadil Palkhivala (2006), Force vs. Feeling, http://www.yogajournal.com/for_teachers/1311.
Wszystkie wypowiedzi A. Palkhivali w tym tekście pochodzą z niniejszego artykułu.

Maciej Wielobób - (ur. 1980) pedagog - terapeuta, dyplomowany nauczyciel jogi, założyciel Pracowni Jogi Macieja Wieloboba (Joga Kraków Nowa Huta) - http://www.joga-krakow.pl/. Autor artykułów na temat teorii i praktyki jogi, wykładowca Jogasutr na kursie nauczycielskim. Strona www Macieja (warsztaty w całej Polsce): http://maciejwielobob.pl
Szkoła Macieja i Agnieszki Wielobób (zajęcia w Krakowie): http://www.joga-krakow.pl
Joga - blog: http://jogawielobob.wordpress.com
Wszelkie uwagi, pytania i komentarze prosimy kierować na mail autora - mw@joga-krakow.pl

Zdjęcia: Agnieszka Wielobób, Maciej Wielobób, Łukasz Szymczyk\
Wyszukiwarka Wydarzeń

Organizujesz wydarzenie?
 Dodaj je do naszego kalendarza!

Filozofia Jogi
Polecamy
JOGA SKLEP - Akcesoria do Jogi
Filozofia Jogi
Inspiracje
Człowiek nie jest duszą używającą ciała, lecz kompozycją duszy i ciała. - św. Tomasz z Akwinu
Słowniczek
Guny

Guny (nić, sznur, struna, przedmiot, cecha, jakość, zaleta) Istnieją trzy guny rajas, sattwa, tamas, które są zasadniczymi składnikami budującymi naturę. Sattwa stanowi podstawę wszystkich materialnych czy mentalnych spraw i działań we wszechświecie, które oświecają, wznoszą czy zachwycają. Odnosi się do tego, co lekkie, jasne, związane...

Szukaj haseł na literę:
JOGA SKLEP - Akcesoria do Jogi
sklep
Wyszukiwarka Szkół Jogi

Partnerzy Portalu